EĞER, bir koşulun sonucuna göre iki farklı çıktı üretir. Tamamlanan işi işaretlemek, bir kontrol eşiğini aşan kaydı belirtmek veya eksik veri için açıklama göstermek amacıyla kullanılabilir. Formülün teknik olarak çalışması yeterli değildir; eşitlik durumunun hangi gruba gireceğini ve boş hücrelerin nasıl ele alınacağını da belirlemelisiniz.
Bu rehberde neler var?
- Koşulu önce düz cümleyle yazın
- Metin ile sayısal sonucu ayırın
- Boş girdi için ayrı kural kurun
- Birden fazla koşulu planlayın
- Ne zaman daha farklı bir yapı gerekir?
- Uygulama: karar tablosuyla sınırları doğrulayın
- Dil, ayırıcı ve hücre başvurusu notları
- Sonucu teslim etmeden önce
- Bu konuyu birlikte öğrenin
- Kaynak ve kapsam
Koşulu önce düz cümleyle yazın
Örnek olarak bir görevde hedef 10 kayıt olsun. Tamamlanan kayıt sayısı B2 hücresinde bulunsun. Kuralımız “Sayı 10 veya daha fazlaysa tamamlandı, değilse devam ediyor” şeklindedir. Türkçe Excel’de =EĞER(B2>=10;"Tamamlandı";"Devam ediyor") yazabilirsiniz. Büyük eşittir işareti 10 değerini de ilk gruba dahil eder.
Yalnızca büyüktür işareti kullansaydınız 10 sayısı ikinci gruba girerdi. Bu nedenle test sırasında 9, 10 ve 11 değerlerini deneyin. Formülde yapılan hataların önemli bir kısmı uç ve sınır değerlerin düşünülmemesinden kaynaklanır. Koşulu dosyanın yanında kısa bir not olarak saklamak sonraki değişiklikleri de kolaylaştırır.
Metin ile sayısal sonucu ayırın
Formülün gösterdiği açıklamalar çift tırnak içinde yazılır. Sayılar ve hücre başvuruları genellikle tırnaksız kullanılır. “10” metni ile 10 sayısının veri yapısındaki anlamı aynı değildir. Çıktı daha sonra toplanacaksa açıklama metinlerini sayısal tutar sütununa karıştırmayın. Durum ve tutar için ayrı sütunlar kullanın.
Bir koşul karşılandığında 100, aksi durumda 0 döndürmek mümkündür. Fakat 0 sonucu ile hiç işlem yapılmamış olmasını ayırt etmeniz gerekebilir. Boş metin döndürmek görünümü sadeleştirir ama ilgili hücre hâlâ formül taşır. Bu durum sayma ve boşluk kontrollerinde önem kazanır.
Boş girdi için ayrı kural kurun
B2 henüz doldurulmadıysa “Devam ediyor” yazması yanıltıcı olabilir. Önce girdi var mı diye kontrol etmek için =EĞER(B2="";"Veri bekleniyor";EĞER(B2>=10;"Tamamlandı";"Devam ediyor")) kullanabilirsiniz. Böylece eksik veri ile gerçek sıfır ayrı durumlar hâline gelir. B2 içine boşluk karakteri yazılması ise gerçekten boş hücreyle aynı değildir.
Bu formül yalnızca sayı beklenen düzenli girdiler için hazırlanmıştır. Kullanıcı B2’ye “on” yazabiliyorsa sayısal kontrol veya veri doğrulama gerekebilir. Hesabı karmaşık hata mesajlarıyla kapatmadan önce veri girişini düzenlemek çoğu zaman daha anlaşılır bir çözümdür.
Birden fazla koşulu planlayın
Örneğin hem süre içinde teslim hem de eksiksiz kayıt isteniyorsa iki koşulun da sağlanması gerekir. VE, koşulların hepsini; YADA, koşullardan en az birini değerlendirmek için kullanılabilir. Önce olası durumları küçük bir karar tablosuna yazın. Hangi sonucun hangi durumda çıkacağı belirsizse doğrudan uzun formüle başlamayın.
İç içe EĞER yapısında ilk karşılanan dalın sonucu belirleyici olabilir. 50 ve 100 gibi eşikler varsa sıralama önemlidir. “50 üzeri” kontrolünü önce koyup daha sonra “100 üzeri” kontrolü yazmak ikinci dalı ulaşılamaz hâle getirebilir. Kuralları en dar gruptan genişe veya açık aralıklarla planlayın.
Ne zaman daha farklı bir yapı gerekir?
Çok sayıda durum için tek hücreye uzun bir formül yazmak bakım yükünü artırır. Değişen eşikleri ayrı bir kural tablosunda tutmak daha yönetilebilir olabilir. Sürümünüzün desteklediği işlevleri ve arama yöntemlerini ihtiyaca göre değerlendirin. Kuralları formül içine saklamak yerine görünür bir açıklama alanında belgeleyin.
Kontrol listenize boş girdi, sıfır, sınırın altı, sınıra eşit ve sınırın üstü değerlerini ekleyin. Aynı mantıkla kayıtları saymak için EĞERSAY rehberini, görünümü renklendirmek için koşullu biçimlendirme rehberini inceleyin. Hesaplanan durumun gerçek iş sonucunu otomatik kanıtlamadığını unutmayın; kuralın kendisi de doğru seçilmelidir.
Uygulama: karar tablosuyla sınırları doğrulayın
Yardımcı bir alana test girdileri olarak boş hücre, 0, 9, 10 ve 11 yazın. Her birinin karşısına formülü kurmadan önce beklediğiniz açıklamayı elle ekleyin. Boş hücre için Veri bekleniyor, 10 ve üzeri için Tamamlandı, diğer sayılar için Devam ediyor beklenebilir. Daha sonra hesaplanan sütunla bu beklentiyi karşılaştırın. Böylece formülün kendi sonucunu doğru kabul eden döngüsel bir kontrol yapmamış olursunuz.
Eşik değerini 10 yerine başka bir hücrede tutarak tekrar deneyin. Yeni eşik 12 olduğunda önceki 11 kaydı artık tamamlanmış sayılmamalıdır. Yalnızca formül içindeki bazı sayıları değiştirip diğerlerini unutmak tutarsız kararlar yaratabilir. Değişken kuralları ayrı bir ayar alanında tutmak ve başlıkta birimini açıklamak bu riski azaltır. Eşik miktar mı, oran mı, gün sayısı mı? Aynı görünen sayının anlamı bu bilgiye bağlıdır.
Son deneyde sayı beklenen hücreye açıklama metni girin. Dosyanın bu girdiyi nasıl ele alması gerektiğini kararlaştırın. Kullanıcının hatasını sessizce bir duruma çevirmek yerine giriş kontrolü veya açık bir uyarı kullanabilirsiniz. Kurallar değiştiğinde eski tamamlanma kayıtlarının yeniden hesaplanıp hesaplanmayacağını da düşünün. Geçmişte verilen bir kararın yeni eşikle farklı görünmesi her işte istenmez; tarihli karar kaydı gerekebilir. Formülü yazmak ile karar sürecini tasarlamak bu nedenle birlikte ele alınmalıdır.
Dil, ayırıcı ve hücre başvurusu notları
Bu yazıdaki formül adları Türkçe Excel örneklerine dayanır. İngilizce arayüzde işlev adları farklı olabilir; uygulamanın otomatik tamamlama ve yardım açıklamalarını kontrol edin. Bağımsız değişken ayırıcısı olarak noktalı virgül gösterilmiştir. Kendi bölgesel ayarınız virgül kullanıyorsa formülün mantığını koruyarak uygun ayırıcıyı seçin. Noktalı virgülü değiştirmek, desteklenmeyen bir işlevi desteklenir hâle getirmez.
Ondalık sayı görünümü ile formül ayırıcısını birbirine karıştırmayın. Ayrıca dolar işaretleri, başvurunun kopyalama sırasında hangi yönde sabit kalacağını belirler. Denemeyi hem aşağı hem yana kopyalayarak yapmak, yalnızca ilk hücreyi kontrol etmekten daha fazla bilgi verir. Kaynak sayfanın adı veya dosya konumu değişirse bağlantıların da yeniden incelenmesi gerekebilir.
Sonucu teslim etmeden önce
Önemli bir dosyada kaynak hücreleri, hesap alanını ve açıklamaları ayrı tutun. Formülün döndürdüğü hata mesajını silmeden önce nedenini araştırın. Yanlış sonucun boş görünmesi hesabın düzeldiği anlamına gelmez. Normal kayıt kadar boş, sıfır ve bulunamayan değerleri de küçük bir test alanında saklayın. Başka kişinin dosyayı kullanacağı durumda örnek girdilerle beklenen sonucu birlikte gösterin.
Buradaki örnekler kişisel dosyanızın tamamını test etmez ve her Excel sürümünde aynı menü yerleşimini garanti etmez. Formülleri gerçek verilerinize uygulamadan önce kopya üzerinde deneyin. Özel veya ticari verileri destek mesajına eklemek yerine aynı sorunu gösteren küçük, anonim bir örnek hazırlayın. Böyle bir örnek hem veri paylaşımını sınırlar hem de hangi girdinin sonuca neden olduğunu anlamayı kolaylaştırır.
Kaynak ve kapsam
Başvuru kaynağı: Microsoft Excel resmî destek merkezi. Örnek veriler açıklama amacıyla hazırlanmıştır; gerçek müşteri projesi veya bütün yazılım sürümlerinde yapılmış uygulama testi iddiası taşımaz.
Bir hata görürseniz sayfa adresini, yazılım sürümünü ve küçük bir örneği iletişim sayfasından iletebilirsiniz. Yayın yaklaşımı için yayın ve düzeltme politikamızı inceleyin.